Περίληψη: Διαταγή Πληρωμής κατά εταιρείας από τιμολόγια – δελτία αποστολής. Απόδειξη απαιτήσεως. Υπογραφή παραλαβής τιμολογίων – δελτίων αποστολής από τρίτο πρόσωπο. Έλλειψη εξουσιοδοτήσεως. Λόγος ανακοπής, ακύρωση διαταγής πληρωμής λόγω διαδικαστικού απαραδέκτου

Αριθμός Απόφασης 342/2025
ΤΟ ΜΟΝΟΜΕΛΕΣ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ ΝΕΑΠΟΛΕΩΣ ΛΑΣΙΘΙΟΥ
ΕΙΔΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΩΝ ΔΙΑΦΟΡΩΝ

Από την Δικαστή Νικολέτα Κωνσταντάκη, Πρωτοδίκη η οποία ορίσθηκε από τον διευθύνοντα το Πρωτοδικείο Νεαπόλεως Λασιθίου, Πρόεδρο Πρωτοδικών, και από την Γραμματέα Καλλιόπη Κύπτη.
Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριο του, στις 05/02/2025 για να δικάσει την ανακοπή και τους πρόσθετους λόγους ανακοπής μεταξύ των «…..……………..ΑΕ», νομίμως εκπροσωπούμενης, η οποία παραστάθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου της Κωνσταντίνου Μέλλου και «………….ΑΕ νομίμως εκπροσωπούμενης, η οποία παραστάθηκε δια της πληρεξουσίας δικηγόρου της……….
Αφού μελέτησε τη δικογραφία σκέφθηκε σύμφωνα με το νόμο
Κατά τη διάταξη του άρθρου 623 του ΚΠολΔ, μπορεί, κατά την ειδική διαδικασία των άρθρων 624 έως 634 του Κώδικα αυτού, να ζητηθεί η έκδοση διαταγής πληρωμής για χρηματικές απαιτήσεις ή απαιτήσεις παροχής χρεογράφων, εφόσον η απαίτηση και το οφειλόμενο ποσό αποδεικνύονται με δημόσιο ή ιδιωτικό έγγραφο. Η απαίτηση που μπορεί να αποδεικνύεται και από τον συνδυασμό περισσοτέρων τέτοιων εγγράφων, πρέπει κατά το άρθρο 624 παρ.1 του ιδίου Κώδικα να μην εξαρτάται από αίρεση, προθεσμία, όρο ή αντιπαροχή και να είναι ορισμένο το οφειλόμενο ποσό χρημάτων ή χρεογράφων, κατά δε το άρθρο 626 παρ.2, 3 του ιδίου επίσης Κώδικα, η αίτηση για την έκδοση διαταγής πληρωμής, που καταθέτει ο δικαιούχος της απαιτήσεως στη γραμματεία του Δικαστηρίου, πρέπει να περιέχει, εκτός των άλλων στοιχείων, την απαίτηση και το ακριβές ποσό χρημάτων ή χρεογράφων, με τους τυχόν οφειλόμενους τόκους των οποίων ζητείται η καταβολή, να επισυνάπτονται δε σ αυτή και όλα τα έγγραφα από τα οποία προκύπτει η απαίτηση και το ποσό της. Εάν η απαίτηση ή το ποσό δεν αποδεικνύονται εγγράφως, ο Δικαστής οφείλει, κατ’ άρθρο 628 ΚΠολΔ να μην εκδώσει τη διαταγή πληρωμής. Εάν δε, παρά την έλλειψη της διαδικαστικής αυτής προϋποθέσεως εκδοθεί διαταγή πληρωμής, αυτή ακυρώνεται ύστερα από ανακοπή του οφειλέτη κατά τα άρθρα 632 και 633 ΚΠολΔ. Η ακύρωση της διαταγής πληρωμής στην περίπτωση αυτή απαγγέλλεται λόγω διαδικαστικού απαραδέκτου, ανεξαρτήτως της υπάρξεως της απαιτήσεως και της δυνατότητας να αποδειχθεί με άλλα αποδεικτικά μέσα (Βλ. ΟλΑΠ 10/1997 ΕλλΔνη 1997, σελ. 768). Εξάλλου κατά το άρθρο 443 ΚΠολΔ για να έχει αποδεικτική δύναμη ιδιωτικό έγγραφο πρέπει να έχει την ιδιόχειρη υπογραφή του εκδότη. Ως εκδότης δε, κατά την έννοια του άρθρου αυτού, θεωρείται εκείνος ο οποίος αναλαμβάνει υποχρεώσεις από το έγγραφο. Κατά το άρθρο δε, 447 του ιδίου Κώδικα, το ιδιωτικό έγγραφο αποτελεί απόδειξη υπέρ του εκδότη μόνο αν το προσκόμισε ο αντίδικος ή αν πρόκειται για τα βιβλία που αναφέρονται στο άρθρο 444 ΚΠολΔ. Έτσι είναι δυνατή η έκδοση διαταγής πληρωμής με βάση τιμολόγια-δελτία αποστολής εμπορευμάτων, μόνο αν τα έγγραφα αυτά φέρουν την υπογραφή του αγοραστή κατά τρόπο που να αποδέχεται την οφειλή του. Στην περίπτωση δε, κατά την οποία έχει υπογράψει επί των εγγράφων αυτών (τιμολογίων-δελτίων αποστολής), κάτω από τη δήλωση παραλαβής των εμπορευμάτων, τρίτο πρόσωπο, ως αντιπρόσωπος του υπόχρεου αγοραστή, πρέπει για την έκδοση διαταγής πληρωμής να αποδεικνύεται από δημόσιο ή ιδιωτικό έγγραφο και η προς τον τρίτο σχετική εντολή ή πληρεξουσιότητα. Η προϋπόθεση αυτή επιβάλλεται και από την αρχή της ασφάλειας των συναλλαγών, διότι διαφορετικά ο φερόμενος ως αντιπροσωπευόμενος οφειλέτης, δεσμεύεται υπέρμετρα χωρίς να υπάρχει προηγούμενη καθαρή δήλωση της βουλήσεως του για αντιπροσωπευτική διάθεση (βλέπε ΑΠ 872/2017, ΑΠ1850/2017, ΑΠ 682/2015, ΑΠ 1349/2013, ΑΠ 1608/2014 ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ). Αν όμως τα στοιχεία των τιμολογίων και κυρίως η κατάρτιση της συμβάσεως, και εφόσον πρόκειται για σύμβαση πωλήσεως, η παραλαβή από τον αγοραστή των πωληθέντων πραγμάτων αποδεικνύονται από άλλα έγγραφα συνοδευτικά αυτών, όπως είναι τα δελτία αποστολής, τότε με βάση τα έγγραφα αυτά και τα τιμολόγια, μπορεί να ζητηθεί η έκδοση διαταγής πληρωμής, εφόσον από τον συνδυασμό των περισσοτέρων αυτών εγγράφων, που, παντός, θα πρέπει να έχουν αποδεικτική δύναμη, αποδεικνύεται εγγράφως η ύπαρξη της απαιτήσεως. Για να έχουν όμως αποδεικτική δύναμη τα παραπάνω έγγραφα θα πρέπει αυτά να έχουν την ιδιόχειρη υπογραφή του εκδότη τους κατά τα ήδη αναφερθέντα (βλέπε ΑΠ 933/2011, ΑΠ 1305/2009, Εφ.Δωδ. 122/2026 ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ, ΜΠρΡοδ 75/2016 ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ, ΜΠρΛαρ. 41/2016 Δικογρ., σελ.177). Τέλος, διαταγή πληρωμής βάσει ανυπόγραφων τιμολογίων, εκδίδεται όταν είναι δυνατή η απόδειξη καταρτίσεως της συμβάσεως πωλήσεως σε συνδυασμό με άλλα έγγραφα π.χ. δελτίου αποστολής (ΜΠρΛαρ 557/2000,ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ).
Στην προκειμένη περίπτωση με το δεύτερο σκέλος του πρώτου λόγου της κρινόμενης ανακοπής της η ανακόπτουσα ισχυρίζεται ότι απαραδέκτως εκδόθηκε η προσβαλλόμενη διαταγή πληρωμής και πρέπει να ακυρωθεί εν όλῳ, διότι η εναντίον της απαίτηση της καθης η ανακοπή δεν αποδεικνύεται από τα προσκομισθέντα ενώπιον της Δικαστού που την εξέδωσε αναφερόμενα στην ανακοπή τιμολόγια – δελτία αποστολής, καθόσον σε αυτά (δελτία αποστολής) δεν έχει τεθεί η υπογραφή από τους νόμιμους εκπροσώπους της στην θέση του παραλαβόντος, αλλά από τρίτο πρόσωπο που δεν είχε εξουσιοδοτηθεί από αυτήν, ενώ οι συμβάσεις που επικαλείται η ανακόπτουσα βάσει των οποίων ο τελευταίος είχε την εξουσία προς υπογραφή, ουδεμία εξουσιοδότηση προς τον υπογράφοντα ή άλλο σχετικό συμβατικό όρο περιλαμβάνουν. Ο ανωτέρω λόγος της ανακοπής περί διαδικαστικού απαραδέκτου που εμφιλοχώρησε κατά την έκδοση της διαταγής πληρωμής είναι νόμιμος, σύμφωνα με τα αναφερόμενα στην παραπάνω νομική σκέψη της παρούσης, στηριζόμενος στις διατάξεις των άρθρων 444, 447, 623, 624 παρ.1 και 628 παρ.1 εδ.α’ ΚΠολΔ. Πρέπει ως εκ τούτου να ερευνηθεί περαιτέρω ως προς την ουσιαστική του βασιμότητα.
Από την εκτίμηση της ένορκης καταθέσεως του μάρτυρα που εξετάσθηκε στο ακροατήριο του Δικαστηρίου, τις νομίμως ληφθείσες ένορκες βεβαιώσεις, τα έγγραφα που οι διάδικοι νόμιμα προσκομίζουν και επικαλούνται αποδεικνύονται τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: Με την από……… αίτησή της προς τον Δικαστή του Μονομελούς Πρωτοδικείου Λασιθίου, η καθ’ ης η ανακοπή ανώνυμη εταιρία ζήτησε να εκδοθεί κατά της ανακόπτουσας ανώνυμης εταιρείας διαταγή πληρωμής για το συνολικό ποσόν των 77.862,24€ πλέον τόκων, που αντιστοιχεί στο τίμημα των προϊόντων που της πώλησε δυνάμει διαδοχικών συμβάσεων πωλήσεως προκειμένου η ανακόπτουσα να εξοπλίσει το νέο της ξενοδοχείο στη Μήλο. Με την ως άνω αίτησή της η καθ’ης η ανακοπή επικαλέσθηκε οκτώ (8) τιμολόγια πωλήσεως μαζί με τα σχετικά δελτία αποστολής, τα οποία συνυπέβαλε προς απόδειξη της, κατά της ανακόπτουσας, απαιτήσεώς της και ειδικώτερα τα κάτωθι τιμολόγια……. Με βάση τα παραπάνω έγγραφα εκδόθηκε η ανακοπτομένη υπ’αριθμόν 140/2023 Διαταγή Πληρωμής του Δικαστή του Μονομελούς Πρωτοδικείου Λασιθίου, στην οποία ρητώς αναφερόταν ότι τα προϊόντα και δελτία αποστολής παρέλαβε για λογαριασμό της ανακόπτουσας ο …………., ο οποίος ήταν υπεύθυνος για την παραλαβή των προϊόντων δυνάμει της από 06/09/2021 συμβάσεως επιβλέποντος τεχνικού συμβούλου, όπως αυτή τροποποιήθηκε δυνάμει της από 30/05/2021 συμβάσεως επιβλέποντες του τεχνικού συμβούλου. Με την προσβαλλόμενη διαταγή πληρωμής διατάχθηκε η ανακόπτουσα να καταβάλει στην καθ’ης η ανακοπή το ως άνω ποσό. Τα προμνησθέντα δελτία αποστολής δεν φέρουν την υπογραφή των νομίμων εκπροσώπων της ανακόπτουσας ανωνύμου εταιρείας αλλά τρίτου προσώπου και δη του επιβλέποντος τεχνικού συμβούλου, χωρίς να προκύπτει, ωστόσο, από τα προσκομισθέντα ενώπιον της εκδόσασας τη Διαταγή Πληρωμής Δικαστού έγγραφα και δη από την από 6/9/2021 σύμβαση επιβλέποντος τεχνικού συμβούλου και από την από 30/05/2022 τροποποίηση της ως άνω συμβάσεως ότι ο ……….. είχε την εξουσία για παραλαβή των προϊόντων και υπογραφή των επιδίκων δελτίων αποστολής. Άλλωστε ούτε η καθ’ης η ανακοπή στις νομίμως κατατεθείσες προτάσεις της μνημονεύει συγκεκριμένο όρο των ως άνω συμβάσεων, από τις οποίες να προκύπτει ότι ο υπογράφων τα επίδικα δελτία αποστολής είχε την εξουσία προς τούτο. Άλλωστε την υπογραφή στα επίδικα δελτία αποστολής τρίτου προσώπου συνομολογεί και η καθ’ης η ανακοπή, αφού αυτό αναφέρει και κατά την έκδοση της βαλλόμενης Διαταγής Πληρωμής. Εξ άλλου, η καθ’ης η ανακοπή, ακόμα και αν κατά την αίτηση για την έκδοση της ανακοπτομένης Διαταγής Πληρωμής, επισύναψε σε αυτή τα δύο (2) ιδιωτικά έγγραφα, ήτοι την από 6/9/2021 και την από 30/05/2022 τροποποίηση της συμβάσεως επιβλέποντος τεχνικού συμβούλου από αυτά ουδόλως προκύπτει ότι η ανακόπτουσα παρείχε πράγματι την πληρεξουσιότητα στο ανωτέρω τρίτο πρόσωπο να θέτει, ως άμεσος αντιπρόσωπος-υπεύθυνος παραλαβής εμπορευμάτων, την υπογραφή του επί των ενδίκων τιμολογίων-δελτίων αποστολής, όπως άλλωστε και ο ίδιος κατέθεσε ενόρκως ενώπιον της συμβολαιογράφου………… όπου κατά λέξη ανέφερε τα εξής «ουδέποτε εκπροσώπησα την….. ΑΕ, με κανέναν τρόπο και έναντι του οποιουδήποτε, πολύ περισσότερο απέναντι στην …..ΑΕ. Ούτε έλαβα με κανέναν τρόπο εξουσιοδότηση ή εντολή από οποιονδήποτε από το διοικητικό συμβούλιο της …ΑΕ, ούτε καν προφορική να την εκπροσωπήσω απέναντι σε οποιονδήποτε που συναλλασσόταν μαζί της, ούτε φυσικά απέναντι στην ….ΑΕ». Σε κάθε περίπτωση, άλλωστε, πρέπει να λεχθεί ότι αντικείμενο της δίκης της ανακοπής δεν είναι η διάγνωση της ουσιαστικής αξιώσεως, αλλά το κύρος και η νομιμότητα της εκδόσεως της διαταγής πληρωμής, στοιχεία που κρίνονται μόνο με βάση τα έγγραφα που προσκομίστηκαν ενώπιον του δικαστή που την εξέδωσε και όχι βάσει εγγράφων που μεταγενέστερα στη δίκη της ανακοπής προσκομίζονται, στην προκειμένη δε, περίπτωση, ουδόλως τηρήθηκε η βασική αρχή του νόμου για την έκδοση διαταγής πληρωμής, βάσει της οποίας, η απαίτηση και το οφειλόμενο ποσό πρέπει να αποδεικνύονται με δημόσιο ή ιδιωτικό έγγραφο. Η ως άνω απαίτηση του νόμου, για εγγραφή προαπόδειξη, ως αντιστάθμισμα της ελλείψεως ακροάσεως του οφειλέτη κατά το στάδιο της εκδόσεως διαταγής πληρωμής, που επάγεται ιδιαίτερα επαχθείς συνέπειες για τον τελευταίο, αφού οι σε βάρος του απαίτηση εξοπλίζεται με εκτελεστό τίτλο, καλύπτει όλα τα στοιχεία της εισφερόμενης απαιτήσεως, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγεται και η παθητική νομιμοποίηση του οφειλέτη. Λόγῳ δε των ιδιαίτερα επαχθών συνεπειών που επάγεται η έκδοση διαταγής πληρωμής, δεν συγχωρούνται παραχωρήσεις και αποκλίσεις από την ανάγκη της έγγραφης αποδείξεως χάριν της εύρυθμης λειτουργίας των συναλλαγών και δη των εμπορικών συναλλαγών. Άλλωστε, σε κάθε περίπτωση, ο δανειστής που δεν είναι σε θέση να προσκομίσει έγγραφα δημόσια ή ιδιωτικά που να δεσμεύουν άμεσα τον οφειλέτη του, δεν στερείται εννόμου προστασίας, αφού μπορεί να προσφύγει στο δικαστήριο με την άσκηση αγωγής και με τη χρήση πλέον όλων των πρόσφορων αποδεικτικών μέσων, μαρτύρων, δικαστικών τεκμηρίων, ενόρκων καταθέσεων κλπ, να ικανοποιήσει δικαστικά την απαίτησή του (βλέπε ΜΠρΡοδ. 75/2016, ΜΠρΠατρ. 708/2014 ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ). Συνεπώς, κατ’ακολουθία των ανωτέρω, ενόψει του γεγονότος ότι δεν τηρήθηκε η διαδικαστική προϋπόθεση για την έκδοση της ανακοπτομένης Διαταγής Πληρωμής, πρέπει αυτή να ακυρωθεί, αφού από τα προσκομισθέντα τιμολόγια-δελτία αποστολής με βάση τα οποία αυτή εκδόθηκε, δεν αποδεικνύεται ότι το πρόσωπο, που έθεσε την υπογραφή του, επί αυτών, ως παραλήπτης, είχε, κατά τον κρίσιμο χρόνο της υπογραφή τους, την ιδιότητα του νομίμου εκπροσώπου της ανακόπτουσας-καθ’ης η διαταγή πληρωμής ή ήταν υποκατάστατο όργανο ή είχε λάβει τη σχετική προς τούτο εντολή και πληρεξουσιότητά της. Εξ ετέρου, ακόμα και αν δεν υπάρχει οιαδήποτε αμφιβολία σχετικά με τις κατασκευές που η καθ’ης η ανακοπή εκτέλεσε για τις οποίες εκδόθηκαν τα επίδικα τιμολόγια ακόμα η διαταγή πληρωμής ακυρώνεται εν προκειμένῳ λόγῳ διαδικαστικού απαραδέκτου που εμφιλοχώρησε κατά την έκδοσή της, ανεξαρτήτως της ουσιαστικής βασιμότητας της απαιτήσεως που διατηρεί η καθ’ης έναντι της ανακόπτουσας. Κατόπιν τούτων ο λόγος αυτός της ανακοπής πρέπει να γίνει δεκτός ως ουσιαστικά βάσιμος, παρελκομένης της εξετάσεως των λοιπών λόγων και να ακυρωθεί η προσβαλλόμενη διαταγή πληρωμής.
Για τους λόγους αυτούς
Συνεκδικάζει την ανακοπή και τους πρόσθετους Λόγους αυτής αντιμωλία των διαδίκων
Ακυρώνει την υπ αριθμό 140/2023 Διαταγή Πληρωμής της Δικαστού του Μονομελούς Πρωτοδικείου Λασιθίου
Καταδικάζει την καθ’ης η ανακοπή στην καταβολή των δικαστικών εξόδων
Κρίθηκε, αποφασίστηκε και δημοσιεύθηκε
Η Δικαστής                                                                    H Γραμματέας

Την υπόθεση χειρίστηκε το γραφείο μας, με απόλυτη επιτυχία