Έχετε τοποθετήσει στον επαγγελματικό σας χώρο κάμερα ασφαλείας η οποία όμως είτε είναι ψεύτικη είτε είναι αληθινή έχει απλώς τοποθετηθεί χωρίς να είναι συνδεδεμένη ή να τροφοδοτείται με κάποια πηγή ενεργείας και σε κάθε περίπτωση είναι αδύνατο να λειτουργήσει. Διερωτηθήκατε αν επιτρεπτώς την έχετε τοποθετήσει ή αν παραβιάζετε προσωπικά δεδομένα;

Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή

1.ΓΚΠΔ-GDPR

Σύμφωνα με τις υπ’ αριθ. 3/2019 Κατευθυντήριες γραμμές ΕΣΠΔ (Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Προστασίας Δεδομένων) σχετικά με την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα μέσω βιντεοσυσκευών ο κανονισμός δεν εφαρμόζεται στην επεξεργασία δεδομένων που δεν συνδέονται με συγκεκριμένο πρόσωπο, π.χ. όταν είναι αδύνατο να εξακριβωθεί άμεσα ή έμμεσα η ταυτότητα του προσώπου.

2 Το ΕΣΠΔ σημειώνει ότι, εφόσον το επιτρέπει ο ΓΚΠΔ-GDPR, ενδέχεται να ισχύουν ειδικές απαιτήσεις στην εθνική νομοθεσία.

Παράδειγμα: Ο ΓΚΠΔ δεν εφαρμόζεται στις εικονικές κάμερες (δηλαδή στις κάμερες που δεν λειτουργούν ως κάμερες και, ως εκ τούτου, δεν επεξεργάζονται δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα). Ωστόσο, σε ορισμένα κράτη μέλη η περίπτωση αυτή μπορεί να υπόκειται σε άλλη νομοθεσία.

Περίπτωση τοποθετήσεως εικονικής κάμερας απασχόλησε κατόπιν καταγγελίας και την Ελληνικά Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (ΑΠΔΠΧ) η οποία διατύπωσε την θέση ότι:

Η Αρχή δεν μπορεί να διαπιστώσει από την εξέταση των ευρημάτων του ελέγχου και των στοιχείων του φακέλου της υπόθεσης εάν στην προκείμενη περίπτωση λαμβάνει χώρα επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. Ο λόγος είναι ότι δεν μπορεί να αποδειχθεί ότι η εν λόγω κάμερα είναι πραγματική αλλά ούτε και μπορεί να θεμελιωθεί η άποψη ότι η κάμερα είναι εικονική, για τις ακόλουθες μεταξύ των άλλων, αιτίες:

α. Από το φωτογραφικό υλικό που υπέβαλε ο καταγγελλόμενος προκύπτει ότι η κάμερα είναι εικονική.

β. Από την ανίχνευση των εγγραφών του πρωτοκόλλου απόδοσης διευθύνσεων (Address Resolution Protocol, ARP), δεν διαπιστώθηκε να υπάρχουν στη λανθάνουσα μνήμη των πινάκων ARP, ίχνη από διευθύνσεις δικτύου ή υλικού που να παραπέμπουν σε κρυφές Internet of Things (IoT) συσκευές.

και συμπερασματικά καταλήγει ότι:

Με τις ψεύτικες κάμερες δεν γίνεται επεξεργασία προσωπικών δεδομένων και επομένως δεν τίθεται θέμα εφαρμογής του ΓΚΠΔ – GDPR

2.Εθνική νομοθεσία και νομολογία

Η ίδια άποψη επικρατεί και στην ελληνική νομολογία με σειρά δικαστικών αποφάσεων σύμφωνα με την οποία εικονική κάμερα που δεν λαμβάνει ούτε καταγράφει δεδομένα, αλλά τοποθετήθηκε με σκοπό την αποτροπή παράνομης εισόδου τρίτων στην ιδιοκτησία και διάπραξης κλοπών και φθορών δεν παραβιάζει τον νόμου προστασίας δεδομένων και των πράξεων της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα. Και αναπτύσσει περαιτέρω την θέση ότι δεν στοιχειοθετείται ούτε η παραβίαση του απορρήτου της τηλεφωνικής επικοινωνίας και της προφορικής συνομιλίας (370Α ΠΚ), καθόσον ελλείπει η δυνατότητα αποτύπωσης εικόνων ή καταγραφής ήχου. Τέλος ούτε αδικοπρακτική ευθύνη του  καταγγέλλοντος θεμελιώνεται και επομένως δεν τίθεται θέμα χρηματικής αποζημιώσεως αφού η ενέργεια αυτή (της τοποθετήσεως ψεύτικης κάμερας) με σκοπό την προστασία της  ιδιοκτησίας δεν είναι παράνομη, ούτε αντίθετη στα χρηστά ήθη, μήτε υπαίτια.

3.Παραβίαση της ελεύθερης ανάπτυξης της προσωπικότητας και της προσωπικής ελευθερίας

Όμως η ΑΠΔΠΧ με την υπ’ αριθ. 25/2024 Απόφασή της, άφησε μια χαραμάδα για γόνιμο επιστημονικό νομικό διάλογο διατυπώνοντας τον συλλογισμό ότι «ένα τέτοιο σύστημα που προσομοιάζει με κλειστό κύκλωμα τηλεόρασης, παρ’ ότι δεν λειτουργεί, ενδέχεται να δημιουργεί στους πολίτες την πεποίθηση ότι λαμβάνει χώρα επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. Η αίσθηση του πολίτη ότι είναι πολύ πιθανό να βρίσκεται υπό παρακολούθηση επηρεάζει τη συμπεριφορά του, επομένως η εγκατάσταση ενός τέτοιου συστήματος είναι αρκετά πιθανό να προσβάλλει το συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμα της ελεύθερης ανάπτυξης της προσωπικότητας του ατόμου του άρθρου 5 § 1 Σ σύμφωνα με το οποίο «Kαθένας έχει δικαίωμα να αναπτύσσει ελεύθερα την προσωπικότητά του και να συμμετέχει στην κοινωνική, οικονομική και πολιτική ζωή της Xώρας, εφόσον δεν προσβάλλει τα δικαιώματα των άλλων και δεν παραβιάζει το Σύνταγμα ή τα χρηστά ήθη».

Τελικό συμπέρασμα

Η παραδοχή αυτής της θέσεως, ακόμη και αν δεν έχουμε παραβίαση προσωπικών δεδομένων, είναι δυνατόν να υποστηριχθεί σοβαρά με αρκετά πειστικά επιχειρήματα, από μια μελλοντική δικαστική απόφαση, ανοίγει τον δρόμο για την αποζημίωση ατόμων όπου ειδικά στον εργασιακό τους χώρο αφού η αίσθηση υπάρξεως κάμερας, έστω και ψεύτικης μπορεί να επιφέρει προσβολή της ελεύθερης ανάπτυξης της προσωπικότητας και της προσωπικής τους ελευθερίας

Πηγή: υπ’ αριθ. 25/2024 Απόφαση ΑΠΔΠΧ