
Συνηθέστατο γεγονός για την ελληνική οικογένεια, ο γονιός Α να δίνει με συμβολαιογραφική γονική παροχή το σπίτι του στο παιδί του Β και να παρακρατεί την επικαρπία για τον εαυτό του και για μετά τον θάνατό του, για τον άλλο γονιό Γ. Δηλαδή ο γονέας Γ είναι εν αναμονή επικαρπωτής.
Όλα καλά και άπαντες εξασφαλισμένοι; Αν οι σχέσεις τους εξελιχθούν ομαλά, τότε όλα καλά. Αν όμως όχι, τότε αρχίζουν τα δύσκολα.
Έχουμε και λέμε:
1.Πρόταση επικαρπίας υπέρ του συζύγου
Για να καταρτισθεί η συμβολαιογραφική γονική παροχή με παρακράτηση επικαρπίας, απαιτείται η συμφωνία μεταξύ του παρέχοντος γονέα και του αποδέκτη παιδιού και περαιτέρω να γίνει η πρόταση δωρεάς από τον δωρητή γονέα και σύζυγο και η αποδοχή της από την δωρεοδόχο σύζυγο που θα παραλάβει την επικαρπία μετά τον θάνατο του δωρητή συζύγου. Αυτή η δήλωση αποδοχής του δωρεοδόχου μπορεί να πραγματοποιηθεί και μετά του θάνατο του δωρητή, αφού δεν υπάρχει αντίθετη ρύθμιση στο νόμο.
2.Αποδοχή προτάσεως επικαρπίας από τον δωρεοδόχο σύζυγο
Ο δωρεοδόχος σύζυγος έχει την δυνατότητα (εφ’ όσον φυσικά το θελήσει ο παρέχων γονέας-σύζυγος) να συμβάλλεται εξ αρχής, ως τρίτος, στο συμβόλαιο της γονικής παροχής και να αποδεχθεί την προτεινόμενη προς αυτόν επικαρπία. Σε αυτή την περίπτωση το συμβόλαιο μεταγράφεται (ή καταχωρίζεται στο Κτηματολόγιο) και στα τρία ονόματα και όλα έχουν ολοκληρωθεί πλήρως χωρίς να είναι αναγκαία καμία περαιτέρω νομική ενέργεια.
Συχνά όμως δεν συμβάλλεται στο αρχικό συμβόλαιο, οπότε σε αυτή την περίπτωση ο δωρεοδόχος σύζυγος, προκειμένου να περιέλθει η επικαρπία σε αυτόν πρέπει οπωσδήποτε να συντάξει συμβολαιογραφική πράξη αποδοχής της προτάσεως επικαρπίας την οποία πρέπει και να μεταγράψει ή καταχωρίσει στο Κτηματολόγιο
Αυτή η πράξη μπορεί να καταρτισθεί οποτεδήποτε αφ’ ης στιγμής ο δωρεοδόχος σύζυγος λάβει γνώση της υπάρξεως του συμβολαίου της γονικής παροχής, δηλ. ακόμη και προ του θανάτου του δωρητή συζύγου.
Σε κάθε περίπτωση όμως, μετά τον θάνατο του δωρητή, ο δωρεοδόχος σύζυγος πρέπει να συντάξει αυτή την συμβολαιογραφική πράξη αποδοχής της προτάσεως επικαρπίας.
3.Προθεσμία αποδοχής προτάσεως επικαρπίας
Υπάρχει προθεσμία μέσα στην οποία πρέπει να συνταχθεί και να μεταγραφεί αυτή η πράξη αποδοχής προτάσεως επικαρπίας;
Όχι δεν υπάρχει προθεσμία. Όμως βάσει του 193 Α.Κ. η αποδοχή της προτάσεως (εν προκειμένῳ της προτάσεως επικαρπίας) πρέπει να γίνει εντός κατά τις περιστάσεις ευλόγου χρόνου από τον θάνατο του δωρητή και φυσικά την περιέλευση σε γνώση του, του γεγονότος τόσο του θανάτου όσο και της υπάρξεως συμβολαιογραφικής προτάσεως συστάσεως δωρεάς επικαρπίας
Και ποιος είναι ο εύλογος χρόνος; Ο εύλογος χρόνος εξαρτάται και προσδιορίζεται από τις ιδιαίτερες συνθήκες που συντρέχουν σε κάθε συγκεκριμένη υπόθεση, δηλαδή από τα πραγματικά δεδομένα.
Σε περίπτωση που το αμελήσει ο δωρεοδόχος και ο ψιλός κύριος – τέκνο, προβεί σε ενέργειες που προσιδιάζουν σε αυτές του πλήρους κυρίου, π.χ. ζητήσει από την Δ.Ο.Υ. την συνένωση πλήρους κυριότητας και επικαρπίας, δηλώσει στο Ε9 πλήρη κυριότητα, εκμισθώσει το ακίνητο στο όνομά του ή ακόμη περισσσότερο, το μεταβιβάσει και αντιστοίχως ο δωρεοδόχος δεν έχει προβεί σε πράξεις χρήσεως και καρπώσεως του ακινήτου κλπ, είναι πολύ πιθανό να χάσει οριστικά το δικαίωμα της επικαρπίας. Σε κάθε περίπτωση ανοίγει μακροχρόνιος και αμφίρροπος δικαστικός αγώνας
4.Συμπέρασμα
Θα διερωτηθεί κάποιος «μα συμβαίνουν αυτά μεταξύ γονέων και τέκνων»;
Η απάντηση είναι: και όμως συμβαίνουν
Συμπερασματικά και επειδή οι καλοί λογαριασμοί κάνουν και τους καλούς συγγενείς:
α.Σε τέτοιες περιπτώσεις όλοι οι εμπλεκόμενοι (γονείς και τέκνο) εξ αρχής να συμβάλλονται και να υπογράφουν στο συμβόλαιο της γονικής παροχής ώστε να πραγματοποιείται άμεσα και η αποδοχή της προτάσεως της δωρεάς από τον γονέα που θα αναλάβει την επικαρπία μετά τον θάνατο του αρχικού επικαρπωτή είτε
β.Άμεσα μετά τον θάνατο του αρχικού επικαρπωτή και δωρητή ο δωρεοδόχος σύζυγος συντάσσει πράξη αποδοχής της προταθείσης δωρεάς επικαρπίας





