Είτε είστε καταγγέλλων είτε καταγγελλόμενος ενώπιον κάποιας Δημόσιας Υπηρεσίας (ας πούμε το συνηθέστερο για πολεοδομική  παράβαση ή για διατάραξη κοινής ησυχίας). Έχει δικαίωμα η Υπηρεσία να γνωστοποιήσει τα στοιχεία του καταγγέλλοντος στον καταγγελλόμενο και αντίστοιχα έχει δικαίωμα ο καταγγελλόμενος να απαιτήσει να του γνωστοποιηθούν τα στοιχεία του καταγγέλλοντος;

Αυτά που πρέπει να γνωρίζετε είναι τα εξής:

1.Σαφώς η καταχώρηση από την Δημόσια Υπηρεσία των στοιχείων του καταγγέλλοντος, αποτελεί κατά την έννοια του άρθρου 4§6 του ΓΚΠΔ  σύστημα αρχειοθέτησης προσωπικών δεδομένων και η κοινοποίηση με διαβίβαση αυτών των στοιχείων προς τον καταγγελλόμενο, αποτελεί κατά την έννοια του άρθρου 4§2 ΓΚΠΔ μη αυτοματοποιημένη επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, τα οποία προστατεύονται από τον ΓΚΠΔ και ως εκ τούτου ελέγχονται από την ΑΠΔΠΧ οι νόμιμες προϋποθέσεις υπό τις οποίες και σε ποια έκταση είναι επιτρεπτή μια τέτοια επεξεργασία.

Σε αυτό το σημείο επισημαίνουμε ότι είναι σχετική για το θέμα που μας απασχολεί η πρόβλεψη που υπάρχει στο άρθρο 5§1 του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας (ΚΔΔ) περί προσβάσεως των πολιτών στα διοικητικά έγγραφα καθώς και του άρθρου 5§2 του ΚΔΔ σύμφωνα με το οποίο  «Όποιος έχει ειδικό έννομο συμφέρον δικαιούται, ύστερα από γραπτή αίτησή του, να λαμβάνει γνώση των ιδιωτικών εγγράφων που φυλάσσονται στις δημόσιες υπηρεσίες και είναι σχετικά με υπόθεσή του η οποία εκκρεμεί σε αυτές ή έχει διεκπεραιωθεί από αυτές» φυσικά υπό τους περιορισμούς που θέτει το άρθρο 5§3 του ΚΔΔ

2.Όπως έχει κρίνει και η ΑΠΔΠΧ με την υπ’ αριθ. 73/2010 Απόφασή της:

α.) Ο πολίτης κατά του οποίου στρέφεται καταγγελία ενώπιον δημόσιας αρχής, έχει, ως υποκείμενο των δεδομένων που τον αφορούν, δικαίωμα πρόσβασης, όχι μόνο στο κείμενο της καταγγελίας αλλά και σε κάθε πληροφορία σχετική με την προέλευση (πηγή) των δεδομένων αυτών, όπως το όνομα και η διεύθυνση του προσώπου που υπέβαλε την καταγγελία

β.)Ο καταγγέλων είναι και εκείνος υποκείμενο προσωπικών δεδομένων που περιέχονται στο κείμενο της καταγγελίας (το ονοματεπώνυμό του, Αστυνομική Ταυτότητα ή Διαβατήριο, διεύθυνση κατοικίας, στοιχεία επικοινωνίας του) και για τον λόγο αυτό η Δημόσια Υπηρεσία που λαμβάνει την καταγγελία έχει υποχρέωση να ενημερώσει τον καταγγέλλοντα ότι θα γνωστοποιήσει τα δεδομένα του περαιτέρω, όπως για παράδειγμα προς τον καταγγελλόμενο, ιδίως εφ’ όσον αυτός τα ζητήσει.

γ.)Ο καταγγέλλων, δεδομένου του δικαιώματος του καταγγελλομένου να μάθει ποιος τον κατήγγειλε, θα πρέπει να αιτιολογήσει τους λόγους που δικαιολογούν τη μη χορήγηση των στοιχείων του στον καταγγελλόμενο. Η δε, Δημόσια Υπηρεσία, αντίστοιχα, θα πρέπει εξαρχής κατά την παραλαβή της καταγγελίας, να εξετάζει τη νομιμότητα των λόγων της αρνήσεως του καταγγέλλοντος να γνωστοποιηθούν τα στοιχεία του και να τον ενημερώσει αν αποδέχεται τους λόγους του ή αν τους απορρίπτει και επομένως θα προβεί στην γνωστοποίηση προς τον καταγγελλόμενο και ως εκ τούτου, σε περίπτωση που τα χορηγήσει, δεν θα υποχρεούται να ενημερώσει εκ νέου τον καταγγέλλοντα για τη χορήγηση αυτή. Σε αυτό το σημείο ενδιαφέρουσα και διαφωτιστική είναι και η Γνώμη του ΕΥΡΩΠΑΙΟΥ ΕΠΟΠΤΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ, όπου επισημαίνεται ότι η τήρηση τόσο του δικαιώματος προσβάσεως του κοινού σε δημόσια έγγραφα όσο και του δικαιώματος προστασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, μπορεί να ενισχυθεί με την προληπτική αντιμετώπιση, ήτοι την εκ των προτέρων ορθή ενημέρωση του υποκειμένου των δεδομένων σχετικά με τη μεταχείριση που επιφυλάσσεται στα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα.

Συμπερασματικά

όπως δέχθηκε η ΑΠΔΠΧ με την υπ’αριθ. 31/2024 Απόφασή της:

Η Δημόσια Υπηρεσία δεν δικαιούται αυτεπαγγέλτως, εκτός αν αυτό επιτάσσεται από άλλους νόμιμους λόγους, να γνωστοποιεί άνευ άλλου τινός τα στοιχεία του καταγγέλλοντος, παρά μόνο αν ζητήσει να τα πληροφορηθεί ο καταγγελλόμενος και εφ’ όσον υπάρχει εξ αρχής γραπτή γνωστοποίηση προς τον καταγγέλλοντα ότι υπάρχει πιθανότητα να γνωστοποιηθούν τα προσωπικά του δεδομένα

Σε κάθε περίπτωση η Δημόσια Υπηρεσία κατά την χορήγηση των προσωπικών δεδομένων του καταγγέλλοντος (είτε αυτεπαγγέλτως και εν αγνοίᾳ του είτε κατόπιν ενημερώσεώς του) θα πρέπει αυτή  να έχει πραγματοποιηθεί σύμφωνα με τις αρχές του άρθρου 5§1 ΓΚΠΔ (νομιμότητα, αντικειμενικότητα και διαφάνεια και τις αρχές του περιορισμού του σκοπού, της ελαχιστοποιήσεως των δεδομένων, της ακρίβειας, του περιορισμού της περιόδου αποθηκεύσεως, της ακεραιότητας και της εμπιστευτικότητας) και να πληρούνται οι προϋποθέσεις  της νομιμότητας της επεξεργασίας (γνωστοποιήσεως των προσωπικών δεδομένων) κατά το άρθρο 6 ΓΚΠΔ (δηλ. επεξεργασία για εκτέλεση συμβάσεως ή/και για διαφύλαξη ζωτικού συμφέροντος ή/και για εκπλήρωση καθήκοντος προς το δημόσιο συμφέρον ή κατά την άσκηση δημόσιας εξουσίας ή/και λόγῳ εννόμου συμφέροντος)

Πηγή: υπ’αριθ.31/2024 Απόφαση ΑΠΔΠΧ