Πότε και υπό ποίες προϋποθέσεις απαλλάσσονται από την προσωπική και αλληλέγγυα ευθύνη οι νόμιμοι εκπρόσωποι για βεβαιωθείσες οφειλές των νομικών προσώπων και οντοτήτων (εταιρειών και συνεταιρισμών); Ποιες νομικές διατάξεις ισχύουν;

Ισχύων Νόμος

Το άρθρο 50§1,2  του ΚΦΔ (Κώδικας Φορολογικής Διαδικασίας), όπως ισχύει μετά την τροποποίησή του με το άρθρο 34 του ν. 4646/2019, προβλέπει ότι: Τα πρόσωπα, που είναι: i)εκτελεστικοί πρόεδροι, ii)διευθυντές, iii)γενικοί διευθυντές, iv)διαχειριστές, v)διευθύνοντες σύμβουλοι, vi)εντεταλμένοι στη διοίκηση και εκκαθαριστές των νομικών προσώπων και νομικών οντοτήτων, καθώς και vii)τα πρόσωπα που ασκούν εν τοις πράγμασι τη διαχείριση ή διοίκηση νομικού προσώπου ή νομικής οντότητας, ευθύνονται προσωπικά και αλληλέγγυα για την πληρωμή του φόρου εισοδήματος, παρακρατούμενου φόρου, κάθε επιρριπτόμενου φόρου, Φόρου Προστιθέμενης Αξίας και του Ενιαίου Φόρου Ιδιοκτησίας Ακινήτων, που οφείλονται από αυτά τα νομικά πρόσωπα και τις νομικές οντότητες, ανεξάρτητα από τον χρόνο βεβαίωσεώς τους, ως και για τους τόκους, πρόστιμα, προσαυξήσεις και οποιεσδήποτε διοικητικές χρηματικές κυρώσεις επιβάλλονται επ’ αυτών, εφόσον συντρέχουν σωρευτικά οι κατωτέρω προϋποθέσεις: α.τα ανωτέρω πρόσωπα είχαν μια από τις ανωτέρω ιδιότητες ( περιπτώσεις i ως vii) είτε κατά τη διάρκεια λειτουργίας του νομικού προσώπου είτε κατά τον χρόνο λύσεως, διαλύσεως ή συγχωνεύσεώς του είτε κατά τη διάρκεια της εκκαθαρίσεως του νομικού προσώπου,

β.οι οφειλές κατέστησαν ληξιπρόθεσμες κατά τη διάρκεια της θητείας τους υπό κάποια εκ των ανωτέρω ιδιοτήτων με την επιφύλαξη των επόμενων εδαφίων. Αν οι οφειλές διαπιστώνονται μετά από έλεγχο, ως αλληλεγγύως υπεύθυνα πρόσωπα κατά την έννοια της παραγράφου αυτής νοούνται μόνο τα πρόσωπα στα οποία συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις των στοιχείων α΄ και γ΄ κατά το φορολογικό έτος ή την περίοδο στην οποία ανάγονται οι οφειλές αυτές. Σε περίπτωση που αυτές οι φορολογικές οφειλές έχουν υπαχθεί σε ρύθμιση, η αλληλέγγυα ευθύνη βαραίνει και τα πρόσωπα στα οποία συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις των στοιχείων α΄ και γ΄ κατά τον χρόνο που κάθε δόση της ρύθμισης κατέστη ληξιπρόθεσμη ή η ρύθμιση απωλέσθηκε. Για τα ποσά των τόκων, των προσαυξήσεων, των προστίμων και των λοιπών χρηματικών κυρώσεων, η αλληλέγγυα ευθύνη βαραίνει τα πρόσωπα που είναι αλληλεγγύως υπεύθυνα για την κύρια οφειλή επί της οποίας υπολογίζονται και επιβάλλονται τα ποσά αυτά,

γ.οι εν λόγω οφειλές δεν καταβλήθηκαν ή δεν αποδόθηκαν στο Δημόσιο από υπαιτιότητα των ανωτέρω προσώπων. Το βάρος αποδείξεως για την μη ύπαρξη υπαιτιότητος, φέρουν τα πρόσωπα αυτά.

Συμπέρασμα

 Εκ των ανωτέρω προκύπτει ότι υπό τις ισχύουσες νομικές διατάξεις η αλληλέγγυα ευθύνη περιορίζεται στα πρόσωπα που πράγματι άσκησαν διοίκηση και ως εκ τούτου είχαν τη δυνατότητα να ενεργούν στο όνομα και για λογαριασμό του νομικού προσώπου/οντότητας, δηλαδή ήταν εξουσιοδοτημένα να εκπληρώνουν τις βεβαιούμενες φορολογικές υποχρεώσεις, φέροντας πάντα το σχετικό βάρος αποδςίξεως της ελλείψεως της υπαιτιότητάς τους, η οποία σε περίπτωση αποδοχής της έχει ως συνέπεια την (μερική ή ολική) απαλλαγή του από την ευθύνη (355/2023 Ολομ.ΣτΕ).

Παραδείγματα

Για την κατανόηση της εκτάσεως της ευθύνης των νομίμων εκπροσώπων παραπέμπουμε στην Ερμηνευτική Εγκύκλιο της ΑΑΔΕ Ε 2173/2020, όπου αναφέρει πλήθος διαφωτιστικών παραδειγμάτων.

Πηγή: 2600/2024 Μ.Δ.Π.Πειρ.